മഞ്ഞ ജേഴ്സിയുടെഫ നീണ്ടൊരു കാലം പതുക്കെ മൗനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ദീർഘവും വിജയകരവുമായ പരിശീലകബന്ധങ്ങളിൽ ഒന്നിന് വിരാമമാകുന്നു. ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്സും മുഖ്യപരിശീലകൻ സ്റ്റീഫൻ ഫ്ലെമിങ്ങും പരസ്പര ധാരണപ്രകാരം വഴിപിരിയാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതോടെ സി.എസ്.കെയുടെ അടുത്ത അധ്യായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളും കനക്കുകയാണ്. ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ പകരക്കാരനായി മഹേന്ദ്ര സിങ് ധോണി പുതിയ ചുമതലയിലേക്ക് വരുമോ എന്നതാണ് മഞ്ഞപ്പടയുടെ മനസ്സിൽ ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും ശക്തമായി ഉയരുന്ന ചോദ്യം.
ഫ്ലെമിങ്ങും സൂപ്പർ കിങ്സ് മാനേജ്മെൻ്റും തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് പിരിയാനുള്ള തീരുമാനം. പുതിയ മുഖ്യപരിശീലകനെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ചെന്നൈയുടെ ഡഗൗട്ടിൽ ഇനി ആരുടെ നിഴലാണ് പതിയുക എന്ന ആകാംക്ഷയിലാണ് ആരാധകർ. ആ ആകാംക്ഷ ആദ്യം ചെന്നെത്തുന്നത് സ്വാഭാവികമായും ധോണിയിലേക്കാണ്.
2008ൽ ഐ.പി.എല്ലിൻ്റെ ആദ്യ സീസണിൽ ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്സ് ഓപ്പണിങ് ബാറ്ററായാണ് ഫ്ലെമിങ് മഞ്ഞപ്പടയിലേക്ക് വന്നത്. 2009 മുതൽ അദ്ദേഹം ടീമിൻ്റെ മുഖ്യപരിശീലകനായി. പിന്നീടുള്ള 17 വർഷം ചെന്നൈയുടെ ക്രിക്കറ്റ് ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പരിശീലകൻ്റെ കാലഘട്ടം മാത്രമായിരുന്നില്ല; അത് ഒരു സംസ്കാരത്തിൻ്റെ പണിപ്പുരയായിരുന്നു. ശബ്ദമില്ലാത്ത ആത്മവിശ്വാസം, ആവേശമല്ലാതെ അളന്നുനടക്കുന്ന തന്ത്രം, തോൽവിയിലും തകർന്നുപോകാത്ത ശാന്തത, ജയത്തിലും അഹങ്കരിക്കാത്ത വിനയം — ഫ്ലെമിങ് സി.എസ്.കെയിൽ തീർത്തത് അങ്ങനെയൊരു വഴിയായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാലത്ത് ചെന്നൈ 5 ഐ.പി.എൽ കിരീടങ്ങളും 2 ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് ട്വൻ്റി 20 കിരീടങ്ങളും നേടി. 12 തവണ ടീം പ്ലേ ഓഫിലെത്തി. 10 തവണ ഐ.പി.എൽ ഫൈനലിൽ കളിച്ചു. കിരീടങ്ങൾ മാത്രം എണ്ണിയാൽ ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ സംഭാവന പൂർണ്ണമാകില്ല. കാരണം സി.എസ്.കെയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അലമാരയിലുള്ള ട്രോഫികളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല; അത് ഡഗൗട്ടിലെ ശാന്തതയിലും കളിക്കാരുടെ വിശ്വാസത്തിലും തോറ്റ മത്സരത്തിനുശേഷവും കുലുങ്ങാത്ത ടീം സംസ്കാരത്തിലുമായിരുന്നു.
ഫ്ലെമിങ് മടങ്ങുമ്പോൾ ചെന്നൈയ്ക്കു മുന്നിലുള്ള ചോദ്യം ഒരു പരിശീലകനെ കണ്ടെത്തുക എന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. വർഷങ്ങളോളം ഫ്ലെമിങ്–ധോണി കൂട്ടുകെട്ട് ചേർന്ന് നിർമിച്ചെടുത്ത ആ സ്വഭാവം ഇനി ആരാണ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം. കളിക്കളത്തിൽ ധോണി നിശ്ശബ്ദമായി വായിച്ചെടുത്ത കളിയും ഡഗൗട്ടിൽ ഫ്ലെമിങ് ശാന്തമായി നെയ്തെടുത്ത തന്ത്രവും ചേർന്നതാണ് ചെന്നൈയെ ചെന്നൈയാക്കിയത്. ഒരു വശത്ത് ക്യാപ്റ്റൻ്റെ കണ്ണ്. മറുവശത്ത് പരിശീലകൻ്റെ മനസ്സ്. അതായിരുന്നു സി.എസ്.കെയുടെ സ്വർണ്ണസമവാക്യം.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ പടിയിറക്കം ധോണിയുടെ പുതിയ വേഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി വഴിതുറക്കുന്നു. നായകനായി, വിക്കറ്റ് കീപ്പറായി, ഫിനിഷറായി, ഉപദേശകനായി — ധോണി സി.എസ്.കെയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും ജീവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മഞ്ഞ ജേഴ്സിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ധോണി ഒരു കളിക്കാരൻ മാത്രമല്ല; അതിൻ്റെ ശ്വാസമാണ്. ചെപ്പോക്കിലെ ജനക്കൂട്ടം “ധോണി, ധോണി” എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു താരത്തെ വിളിക്കുന്ന ശബ്ദമല്ല; ഒരു കാലഘട്ടത്തെ തിരികെ വിളിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്.
ഇക്കഴിഞ്ഞ സീസണിൽ ധോണി കളിക്കാരനെന്ന നിലയിൽ ടീമിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നുവെങ്കിലും ഒറ്റ മത്സരത്തിലും കളത്തിലിറങ്ങിയിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, കളിക്കളത്തിൽ നിന്ന് ഡഗൗട്ടിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പൂർണ്ണമായ മാറ്റം അടുത്ത ഘട്ടമാകുമോ എന്ന ചർച്ച ശക്തമാകുന്നു. ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ കസേരയിലേക്ക് നേരിട്ട് ധോണി വരുമോ, അതോ കൂടുതൽ സജീവമായ മെൻ്റർ റോളിൽ ടീമിൻ്റെ ഭാവി കൈപിടിച്ചുനടത്തുമോ എന്നത് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. പക്ഷേ, ചെന്നൈയുടെ ആത്മാവിനോട് ഏറ്റവും അടുത്ത പേര് ഏതാണ് എന്ന് ചോദിച്ചാൽ മറുപടി ഇപ്പോഴും ധോണിയാണെന്നതിൽ ആരാധകർക്ക് സംശയമില്ല.
ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ പടിയിറക്കം പരിശീലകസംഘത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമാകുമെന്ന സൂചനകളും ഉണ്ട്. മുൻ ഇന്ത്യൻ താരം ഹേമാങ് ബദാനി പരിശീലകസംഘത്തിലേക്ക് വരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ നേരിട്ടുള്ള പകരക്കാരനെക്കുറിച്ച് ഫ്രാഞ്ചൈസി ഔദ്യോഗികമായി ഒന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. ആ മൗനമാണ് ഇപ്പോൾ ധോണിയുടെ പേരിനെ കൂടുതൽ ശക്തമായി മുഴക്കുന്നത്.

വിടവാങ്ങൽ സന്ദേശത്തിൽ സി.എസ്.കെ.യോടുള്ള നന്ദി ഫ്ലെമിങ് മറച്ചുവച്ചില്ല. “കായികരംഗത്ത് 18 വർഷം എന്നത് ഒരു ജീവിതകാലം തന്നെയാണ്. ഞാൻ മടങ്ങുന്നത് നന്ദിയോടെ മാത്രമാണ്. ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്സിനൊപ്പമുള്ള എൻ്റെ കാലം എൻ്റെ പരിശീലകജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതിയായിരുന്നു. നാം നേടിയ എല്ലാറ്റിലും ഞാൻ അഭിമാനിക്കുന്നു,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
“ഒരുമിച്ച് നാം മറക്കാനാവാത്ത വിജയങ്ങൾ ആഘോഷിച്ചു. കഠിനമായ ഘട്ടങ്ങളെ അതിജീവിച്ചു. എന്നും എന്നോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുന്ന ഓർമ്മകൾ പടുത്തുയർത്തി. സി.എസ്.കെ. എപ്പോഴും എൻ്റെ ഹൃദയത്തോട് ചേർന്നിരിക്കും. വരും വർഷങ്ങളിലും ഞാൻ ടീമിനായി കൈയടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും,” ഫ്ലെമിങ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഈ വാക്കുകൾ ഒരു പരിശീലകൻ്റെ ഔപചാരിക വിടവാങ്ങൽ മാത്രമല്ല. മഞ്ഞപ്പടയുടെ നീണ്ട യാത്രയിൽ കൂടെ നടന്ന ഒരാളുടെ അവസാന കൈവീശലാണ്. ചെപ്പോക്കിലെ രാത്രി മത്സരങ്ങൾ, അവസാന ഓവറിലെ ഉത്കണ്ഠകൾ, ഫൈനലുകളുടെ വെളിച്ചം, തോൽവികളുടെ മൗനം, വിജയങ്ങളുടെ മഞ്ഞ തിരമാല — ഇവയെല്ലാം ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ ഡഗൗട്ടിലൂടെ കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്.
ഇനി ആ ഡഗൗട്ടിൽ ഒരു ഒഴിവുണ്ട്.
അത് ഒരു കസേരയുടെ ഒഴിവ് മാത്രമല്ല. ഒരു കാലത്തിൻ്റെ ഒഴിവാണ്. ആ ഒഴിവിലേക്ക് ആരാണ് എത്തുക എന്നറിയാൻ ചെന്നൈ കാത്തിരിക്കുന്നു. പേരുകൾ പലതുണ്ടാകും. സാധ്യതകൾ പലതുണ്ടാകും. പക്ഷേ, മഞ്ഞപ്പടയുടെ ഹൃദയം ആദ്യം തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നത് ഒരാളിലേക്കാണ്.
ധോണി.
ഫ്ലെമിങ്ങിൻ്റെ പടിയിറക്കത്തോടെ ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്സ് ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുവർണ അധ്യായത്തിന് തിരശ്ശീല വീഴുന്നു. ഇനി തുറക്കുന്നത് പുതിയ അധ്യായം. അതിൻ്റെ ആദ്യവരിയിൽ ധോണിയുടെ പേരുണ്ടാകുമോ എന്നറിയാൻ ചെപ്പോക്കും ക്രിക്കറ്റ് ലോകവും കാത്തിരിക്കുന്നു.