ആരും വിശ്വസിക്കാത്ത മനുഷ്യൻ പണിത അർജൻ്റീന

അർജൻ്റീനയുടെ കോച്ച് ആരാകണം എന്ന ചർച്ച 2018ൽ തുടങ്ങുമ്പോൾ ആരാധകരുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് വലിയ പേരുകളായിരുന്നു. ഡീഗോ സിമിയോണി വരുമോ? മൗറീഷ്യോ പൊച്ചെറ്റിനോയെ കിട്ടുമോ? യൂറോപ്യൻ ക്ലബ്ബുകളിൽ അനുഭവസമ്പത്തുള്ള ആരെങ്കിലും വരുമോ? അർജൻ്റീന എന്ന പേര് ലോക ഫുട്ബാളിൽ അത്ര വലുതായിരുന്നു. പക്ഷേ അന്നത്തെ അർജൻ്റീന ടീം ആ പേരിൻ്റെ തിളക്കത്തിൽ നിന്നിരുന്നില്ല. റഷ്യൻ ലോകകപ്പിലെ അപമാനകരമായ പുറത്താകൽ, ഫെഡറേഷനിലെ ആശയക്കുഴപ്പം, മെസ്സിയുടെ തലമുറയുടെ നിരന്തര ഫൈനൽവേദന, ടീമിനകത്തെ വിശ്വാസക്ഷയം — എല്ലാം ചേർന്ന് അർജൻ്റീനയെ ഒരു ചോദ്യചിഹ്നമാക്കി മാറ്റിയിരുന്നു.

അപ്പോൾ അർജൻ്റീന ഫുട്ബാൾ അസോസിയേഷൻ ഒരു താൽക്കാലിക തീരുമാനം എടുത്തു. സാംപോളിയുടെ സഹപരിശീലകനായിരുന്ന ലയണൽ സ്കലോണിയും പാബ്ലോ ഐമാറും ഇടക്കാല പരിശീലകരായി ടീമിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യട്ടെ. 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ വന്ന ആ നിയമനം അന്ന് ആരും ചരിത്രത്തിൻ്റെ തുടക്കമായി കണ്ടില്ല. സാംപോളി പുറത്തുപോയതിനു ശേഷം സ്ഥിരം പരിശീലകനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സമയം എടുക്കാമെന്നായിരുന്നു അർജൻ്റീനയുടെ നിലപാട്; സ്കലോണി ഒരു ഇടക്കാലാശ്വാസം മാത്രമായിരുന്നു.

ആ പേര് കേട്ട് ആരാധകർ ഞെട്ടിയത് സ്വാഭാവികം. സ്കലോണി വലിയ പരിശീലകൻ ആയിരുന്നില്ല. ക്ലബ് ഫുട്ബാളിൽ പരിശീലകനായി തെളിഞ്ഞതുമില്ല. അർജൻ്റീനയ്ക്കായി വളരെ കുറച്ച് മത്സരങ്ങൾ മാത്രമേ കളിച്ചിട്ടുള്ളൂ. പേരിനൊപ്പം എടുത്തുപറയത്തക്ക പരിശീലകചരിത്രമില്ല. കൈയിൽ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് മെഡലുകളില്ല. വാർത്താസമ്മേളനങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്ന വാചകങ്ങളില്ല. അർജൻ്റീനയെ പോലെ തകർന്നും ക്ഷീണിച്ചും കിടക്കുന്ന ഒരു ടീമിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഇതാണോ മനുഷ്യൻ എന്ന് ആരാധകർ ചോദിച്ചു.

ആ സംശയം ആരാധകരുടേതു മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഡീഗോ മാറഡോണ പോലും അന്ന് സ്കലോണിയെ കഠിനമായി പരിഹസിച്ചു. സ്കലോണിക്ക് ട്രാഫിക് പോലും നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ലെന്ന തരത്തിലായിരുന്നു മാറഡോണയുടെ പ്രസിദ്ധമായ കുത്ത്. അത് ക്രൂരമായ പരിഹാസമായിരുന്നു; പക്ഷേ അന്നത്തെ അർജൻ്റീനയിൽ പലർക്കും അതുതന്നെ തോന്നിയിരുന്നു. സ്കലോണി നല്ല മനുഷ്യനായിരിക്കാം, പക്ഷേ അർജൻ്റീനയുടെ പരിശീലകൻ? അതൊരു തമാശയല്ലേ എന്നായിരുന്നു പൊതുഭാവം.

എന്നാൽ ചില മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ കിരീടങ്ങൾ ആദ്യം വരാറില്ല. ആദ്യം വരുന്നത് അവഗണനയാണ്. പിന്നെ പരിഹാസം. അതിനു ശേഷം ഏകാന്തത. അതെല്ലാം താങ്ങിയാൽ മാത്രമേ ചിലർക്കു സ്വന്തം വഴിയിലേക്ക് നടക്കാൻ കഴിയൂ. സ്കലോണി അത്തരമൊരു മനുഷ്യനായിരുന്നു.

2019ലെ കോപ്പ അമേരിക്ക അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യ വലിയ പരീക്ഷണമായിരുന്നു. തുടക്കം മോശമായി. കൊളംബിയക്കെതിരായ തോൽവി അർജൻ്റീനയെ വീണ്ടും പഴയ ഇരുട്ടിലേക്ക് തള്ളിയതു പോലെ തോന്നിച്ചു. പാരഗ്വായോട് സമനില. ഗ്രൂപ്പിൽ അനിശ്ചിതത്വം. ടീമിന് ഘടനയില്ല, പദ്ധതിയില്ല, ആത്മവിശ്വാസമില്ല എന്ന വിമർശനം അർജൻ്റീനയുടെ നെഞ്ചിൽ പതിഞ്ഞു. എന്നാൽ അതേ ടൂർണമെൻ്റിൽ അർജൻ്റീന പതുക്കെ മാറിത്തുടങ്ങി. ഖത്തറിനെ തോല്പിച്ച് മുന്നേറി. വെനസ്വേലയെ മറികടന്നു. സെമിയിൽ ബ്രസീലിനോട് തോറ്റെങ്കിലും, ചിലിയെതോല്പിച്ച് മൂന്നാം സ്ഥാനത്തോടെ ടൂർണമെൻ്റ് അവസാനിപ്പിച്ചു. കിരീടമില്ലായിരുന്നു; പക്ഷേ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയരാൻ തുടങ്ങുന്ന ഒരു ടീമിൻ്റെ ആദ്യ സൂചനയുണ്ടായിരുന്നു.

സ്കലോണിയുടെ മഹത്വം അവിടെ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്. അദ്ദേഹം വലിയ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തിയില്ല. വിപ്ലവം പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. പകരം ടീമിനെ കേട്ടു. മെസ്സിയെ കേട്ടു. യുവാക്കളെ കൊണ്ടുവന്നു. റോഡ്രിഗോ ഡി പോൾ, ലൗതാരോ മാർട്ടിനസ്, ലൊ സെൽസോ, ലിയാന്ദ്രോ പരേദെസ്, ക്രിസ്റ്റ്യൻ റൊമേറോ, മോലിന, മക് ആലിസ്റ്റർ, എൻസോ ഫെർണാണ്ടസ്, യൂലിയൻ അൽവാരസ് — പിന്നീട് അർജൻ്റീനയുടെ രക്തയോട്ടമായി മാറിയ തലമുറയ്ക്ക് അദ്ദേഹം വാതിൽ തുറന്നു. അതിൽ പലരും അന്ന് ലോക ഫുട്ബാളിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പേരുകളായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ സ്കലോണി അവരിൽ കണ്ടത് പേര് അല്ല; ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഊർജം, വിശ്വസിക്കാവുന്ന മനസ്സ്, ടീമിനായി ഓടാൻ തയ്യാറായ ശരീരം.

അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫുട്ബാൾ ഒരു രൂപത്തിൽ മാത്രം അടഞ്ഞുകിടന്നില്ല. ചില ദിവസങ്ങളിൽ അർജൻ്റീന പന്ത് കൈവശം വെച്ച് കളിച്ചു. ചില ദിവസങ്ങളിൽ അവർ മധ്യനിര അടച്ചു. ചിലപ്പോൾ എതിരാളിയുടെ ശക്തി മുറിക്കാൻ ടീമിനെ മാറ്റി. ചിലപ്പോൾ മെസ്സിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ ഇടം നൽകാൻ മുഴുവൻ ഘടനയും മാറ്റി. ചിലപ്പോൾ ഡി പോളിൻ്റെ ഓട്ടം, ചിലപ്പോൾ ഡി മരിയയുടെ ഇടതുകാൽ, ചിലപ്പോൾ എമിലിയാനോ മാർട്ടിനസിൻ്റെ മനശ്ശക്തി, ചിലപ്പോൾ ലൗതാരോയുടെ അവസാന നിമിഷ കുതിപ്പ് — ഓരോ മത്സരത്തിനും വേറൊരു വാതിൽ തുറക്കാൻ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു.

സ്കലോണി അർജൻ്റീനയ്ക്ക് ആദ്യം നൽകിയതു തന്ത്രമല്ല. ശാന്തതയാണ്. അർജൻ്റീന വർഷങ്ങളോളം സ്വന്തം ഭാരത്തിൽ തന്നെ തളർന്നിരുന്നു. മെസ്സിയുടെ കണ്ണീരിൽ രാജ്യം തന്നെ മുങ്ങിയ കാലമുണ്ടായിരുന്നു. ഓരോ ടൂർണമെൻ്റും അവസാന അവസരമെന്നു തോന്നിയിരുന്നു. ഓരോ തോൽവിയും ദേശീയ ദുരന്തമായിരുന്നു. ആ ഭാരം കുറയ്ക്കുകയാണ് സ്കലോണി ചെയ്തത്. കളിക്കാരെ മനുഷ്യരായി കാണിച്ചു. മെസ്സി രക്ഷകനല്ല, ടീമിൻ്റെ ഭാഗം തന്നെയാണെന്ന തിരിച്ചറിവു കൊണ്ടുവന്നു. താരങ്ങളോട് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു -“നിങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൻ്റെ ഭാരം വഹിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്, നിങ്ങൾ ഇന്നത്തെ കളിയാണ് കളിക്കുന്നത്.”

2021ൽ അതിൻ്റെ ഫലം ലോകം കണ്ടു. ബ്രസീലിലെ മാരക്കാനയിൽ ബ്രസീലിനെ 1-0ന് തോല്പിച്ച് അർജൻ്റീന കോപ്പ അമേരിക്ക ഉയർത്തി. 28 വർഷത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര കിരീടവരൾച്ച അവസാനിച്ചു. ഡി മരിയയുടെ ഗോൾ, മെസ്സിയുടെ കണ്ണീർ, നെയ്മറിൻ്റെ ആലിംഗനം, എമി മാർട്ടിനസിൻ്റെ ഉന്മാദം — എല്ലാം ചേർന്ന ആ രാത്രി അർജൻ്റീനയുടെ ആത്മാവിനെ കഴുകി. ആ ജയം അർജൻ്റീനയുടെ പതിറ്റാണ്ടുകളായുള്ള കിരീടക്ഷാമം അവസാനിപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് ഫൈനലിസീമയും ഖത്തർ ലോകകപ്പും വരെയുള്ള വഴിക്ക് വാതിൽ തുറക്കുകയും ചെയ്തു.

പിന്നീട് വെംബ്ലിയിൽ ഇറ്റലിയെ തോല്പിച്ച ഫൈനലിസീമ. പിന്നെ ഖത്തർ. 36 മത്സരങ്ങൾ തോൽവിയറിയാതെ ലോകകപ്പിലേക്കെത്തിയ അർജൻ്റീനയുടെ ആദ്യ മത്സരം സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരെ തോൽവിയായി. ലോകം വീണ്ടും ചിരിച്ചു. “സ്കലോണി തുറന്നുകാട്ടപ്പെടുന്നു” എന്നു പറഞ്ഞു. എന്നാൽ തോൽവിയിൽ നിന്ന് യാത്ര തുടങ്ങിയ മനുഷ്യനെ ഒരു തോൽവി തകർക്കുമോ? അദ്ദേഹം വീണ്ടും ടീമിനെ ചേർത്തുപിടിച്ചു. മെക്സിക്കോയെ തോല്പിച്ചു. പോളണ്ടിനെ മറികടന്നു. ഓസ്ട്രേലിയ, നെതർലൻഡ്സ്, ക്രൊയേഷ്യ, ഒടുവിൽ ഫ്രാൻസ്. ഖത്തറിലെ ഫൈനൽ ഫുട്ബാളിൻ്റെ മഹാകാവ്യമായി മാറി. അതിൽ മെസ്സിയുടെ പ്രകാശമുണ്ടായിരുന്നു. എംബാപ്പെയുടെ തീ ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ആ മുഴുവൻ നാടകത്തിൻ്റെ സുതാര്യമായ പിന്നണി കൈയൊപ്പ് സ്കലോണിയുടേതായിരുന്നു.

അർജൻ്റീന ലോകകപ്പിൽ മുത്തമിട്ടപ്പോൾ പലരും മെസ്സിയുടെ കഥ പൂർത്തിയായി എന്നു പറഞ്ഞു. ശരിയാണ്. പക്ഷേ അതോടൊപ്പം മറ്റൊരു കഥയും പൂർത്തിയായി. ആരും വിശ്വസിക്കാത്ത കോച്ച് ലോകത്തിൻ്റെ മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന കഥ. താൽക്കാലിക നിയമനമായി വന്ന മനുഷ്യൻ അർജൻ്റീനയുടെ മൂന്നാം ലോകകിരീടത്തിന് വഴികാട്ടിയ കഥ.

അവിടെ കഥ അവസാനിച്ചില്ല. 2024ൽ അർജൻ്റീന വീണ്ടും കോപ്പ അമേരിക്ക നേടി. കൊളംബിയക്കെതിരായ ഫൈനലിൽ അധികസമയത്ത് ലൗതാരോ മാർട്ടിനസിൻ്റെ ഗോളിലൂടെയാണ് അർജൻ്റീന കിരീടം നിലനിർത്തിയത്. ആ ജയത്തോടെ സ്കലോണി അർജൻ്റീന പരിശീലകനായി നാലാം പ്രധാന കിരീടം നേടി.

ഇന്ന്, 2026 ലോകകപ്പിൻ്റെ അവസാന വാതിലിൽ അർജൻ്റീന വീണ്ടും നിൽക്കുന്നു. നിലവിലെ ലോക ചാമ്പ്യന്മാർ മുൻ ചാമ്പ്യന്മാരായ സ്പെയിനിനെതിരായ ഫൈനലിനായി ഒരുങ്ങുമ്പോൾ, സ്കലോണി പറഞ്ഞത് കപ്പുകളെക്കുറിച്ചല്ല; ആരാധകരെക്കുറിച്ചാണ്. അർജൻ്റീനയിലെ ജനങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുന്നതും സന്തോഷിക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ അത് ഹൃദയത്തെ തൊടാതെ പോകില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “ഈ ടീം രാജ്യത്തിനും കുടുംബത്തിനും ആരാധകർക്കും വേണ്ടിയാണ് കളിക്കുന്നത്” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വികാരം.

ഇതാണ് സ്കലോണിയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത്. വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഗർജ്ജിച്ചില്ല, അഹങ്കരിച്ചില്ല. എതിരാളികളെ അപമാനിച്ചില്ല. തോറ്റപ്പോൾ തകർന്നില്ല. വലിയ ടീമുകളെയും ചെറിയ ടീമുകളെയും ഒരേ ബഹുമാനത്തോടെ കണ്ടു. വാർത്താസമ്മേളനങ്ങളിൽ തീപ്പൊരി വാക്കുകൾക്കുപകരം സൂക്ഷ്മമായ ശാന്തതയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭാഷ. ചിലപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കണ്ണുകൾ നിറയും. അത് ഒരു കോച്ചിൻ്റെ കണ്ണീർ മാത്രമല്ല. താൻ വിശ്വസിച്ച കളിക്കാർ ലോകം വിശ്വസിക്കാത്തത് നേടി കൊണ്ടുവരുന്ന നിമിഷത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന അളവറ്റ അഭിമാനമാണ്.

സ്കലോണിയുടെ അർജൻ്റീന എല്ലായ്പ്പോഴും സുന്ദരമായി മാത്രം കളിക്കുന്ന ടീം അല്ല. അവർക്കു ചിലപ്പോൾ കടുപ്പമുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ അവർ പ്രതിരോധിക്കും. ചിലപ്പോൾ കളി പൂട്ടും. ചിലപ്പോൾ മിന്നൽപോലെ അടിച്ചുകയറും. ചിലപ്പോൾ ഒരൊറ്റ ഗോളിൽ ജയിക്കും. ചിലപ്പോൾ പെനാൽറ്റിയിൽ ജീവൻ രക്ഷിക്കും. പക്ഷേ അവർ ഇപ്പോൾ പഴയതുപോലെ തകർന്നുവീഴുന്നില്ല. രണ്ട് ഗോൾ വഴങ്ങിയാലും കണ്ണുകൾ താഴുന്നില്ല. മത്സരത്തിൻ്റെ അവസാന മിനിറ്റിലും അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആ വിശ്വാസമാണ് സ്കലോണിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കിരീടം.

അദ്ദേഹം ഒരു ചെസ്സ് കളിക്കാരനെപ്പോലെ കളി വായിക്കുന്നു എന്നു പറയാം. പക്ഷേ അതു മാത്രം മതിയാകില്ല. ചെസ്സ് ബോർഡിൽ കരുക്കൾക്ക് ഹൃദയമില്ല. സ്കലോണിയുടെ ബോർഡിൽ എല്ലാവർക്കും ഹൃദയമുണ്ട്. മെസ്സിയുടെ വയസ്സ്, ഡി മരിയയുടെ വിടവാങ്ങൽ, എമി മാർട്ടിനസിൻ്റെ ഉന്മാദം, ഡി പോളിൻ്റെ വിശ്വാസം, മക് ആലിസ്റ്ററിൻ്റെ ശാന്തത, എൻസോയുടെ യുവത്വം, ലൗതാരോയുടെ കാത്തിരിപ്പ് — ഇവയെല്ലാം ഒരേ ടീമിൻ്റെ സ്വരമാക്കുക എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കല.

ഒരിക്കൽ “ഘടനയില്ല, പദ്ധതിയില്ല” എന്ന് വിമർശിക്കപ്പെട്ട ടീം ഇന്ന് ലോകഫുട്ബാളിലെ ഏറ്റവും തിരിച്ചറിയാവുന്ന ഘടനകളിൽ ഒന്നായി മാറി. ആ ഘടന വെറും 4-3-3 അല്ല, 4-4-2 അല്ല, 3-5-2 അല്ല. അതിൻ്റെ പേര് വിശ്വാസം. അതിൻ്റെ പേര് സ്നേഹക്കൂട്ട്. അതിൻ്റെ പേര് സ്കലോണി.

അർജൻ്റീന ഫുട്ബാളിൻ്റെ ചരിത്രം വലിയ പേരുകളാൽ നിറഞ്ഞതാണ്. മെനോട്ടി, ബിലാർഡോ, മാറഡോണ, മെസ്സി — അവയുടെ ഇടയിൽ ലയണൽ സ്കലോണി എന്ന പേര് ആദ്യം ചെറുതായി തോന്നിയിരുന്നു. ഇന്ന് ആ പേര് വേറൊരു അർത്ഥം നേടി. വലിയ പരിശീലകൻ ജനിക്കുന്നത് വലിയ ക്ലബ്ബുകളുടെ ബെഞ്ചിൽ മാത്രമല്ല; ചിലപ്പോൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ ഒരു ടീമിൻ്റെ മുറിവുകൾ തുന്നിക്കെട്ടുന്ന നിശ്ശബ്ദമായ ഇടത്താണ്.

സ്കലോണിയുടെ കഥ ഫുട്ബാളിന് പുറത്തേക്കും പോകുന്നു. ജീവിതത്തിൽ ചിലപ്പോൾ നമ്മെയും ആരും വിശ്വസിക്കില്ല. നമ്മുടെ പേര് ചെറുതായിരിക്കും. പരിചയം കുറവായിരിക്കും. നമ്മോടുള്ള പരിഹാസം കൂടുതലായിരിക്കും. നമ്മെ താൽക്കാലികമായി മാത്രം വിളിച്ചിരിക്കാം. പക്ഷേ ശാന്തമായി ജോലി ചെയ്താൽ, മനുഷ്യരെ വിശ്വസിച്ചാൽ, പരാജയത്തിൽ നിന്ന് പഠിച്ചാൽ, ഒരുദിവസം താൽക്കാലികമായെത്തിയവൻ തന്നെ ചരിത്രത്തിൻ്റെ സ്ഥിരം വിലാസമാകാം.

അതാണ് ലയണൽ സ്കലോണി.
ആദ്യം വന്നത് ഇടക്കാല കോച്ചായി.
പിന്നീട് അദ്ദേഹം പണിതത് ഒരു ടീം.
ആ ടീമിലൂടെ അദ്ദേഹം തിരികെ കൊടുത്തത് ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ ചിരി.

അർജൻ്റീന ഇനി ജയിക്കുമോ തോൽക്കുമോ എന്നത് ഫൈനലിൻ്റെ കാര്യം. പക്ഷേ സ്കലോണി ഇതിനകം ഒരു വലിയ വിജയം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ആരും വിശ്വസിക്കാത്ത മനുഷ്യർക്ക് ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. മെസ്സിയുടെ അർജൻ്റീനയെ മാത്രമല്ല, തകർന്നുപോയ ഒരു ജനതയുടെ ഫുട്ബാൾ ആത്മാവിനെയും അദ്ദേഹം വീണ്ടും തല ഉയർത്തി നിർത്തി.

അത് ഒരു ട്രോഫിയേക്കാൾ വലിയ കാര്യമാണ്.
അത് ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ് തിരികെ കിട്ടിയ കഥയാണ്.