കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസങ്ങളായി നടക്കുന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഗൗരവമായ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയ്ക്ക് വിധേയമാകേണ്ടതാണ്. ഒരു കാലത്ത് സംഘപരിവാർ സംഘടനകൾക്ക് കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയാതിരുന്ന സർവകലാശാലകളും അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങളും ഇന്ന് അതിവേഗം അവരുടെ സ്വാധീന മേഖലയായി മാറുകയാണ്. ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട നിയമനങ്ങളുടെ പ്രശ്നമല്ല; അറിവിൻ്റെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിൻ്റെയും സാംസ്കാരിക മേഖലയുടെയും മേൽ നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഇതിനെ വിലയിരുത്തേണ്ടത്.
സംഘപരിവാറിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ അറിവിൻ്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൈയടക്കാൻ ശ്രമിക്കും. പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് സർവകലാശാലകളിലേക്കും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് സാംസ്കാരിക വേദികളിലേക്കും അവരുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്ര സ്വാധീനം വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ് അവർ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പിന്തുടരുന്ന രീതി. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അത് വലിയ തോതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കേരളവും തമിഴ്നാടും ആ ശ്രമങ്ങൾക്ക് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്ത സംസ്ഥാനങ്ങളായിരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ ശക്തിയും പുരോഗമന ബോധവും സംഘപരിവാറിൻ്റെ മുന്നേറ്റത്തിന് വലിയ തടസ്സമായി.
കേരളത്തിൽ ഈ ഇടപെടലുകൾ പ്രകടമായി തുടങ്ങിയത് ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ ഗവർണറായ ശേഷമാണ്. വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനങ്ങൾ മുതൽ സർവകലാശാലകളുടെ ഭരണത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലുകൾ വരെ നിരവധി വിവാദങ്ങൾ അന്ന് ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ അന്നത്തെ എൽ.ഡി.എഫ്. സർക്കാർ ഈ നീക്കങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായും നിയമപരമായും ശക്തമായി ചെറുത്തു. ഗവർണറുടെ വിവിധ നടപടികൾക്കെതിരെ സർക്കാർ കോടതിയെ സമീപിച്ചു. നിരവധി കേസുകളിൽ സർക്കാരിൻ്റെ നിലപാടിനെ അനുകൂലിക്കുന്ന വിധികളും ലഭിച്ചു.
അതോടൊപ്പം തന്നെ വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹവും നിശ്ശബ്ദരായിരുന്നില്ല. എസ്.എഫ്.ഐയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം ശക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഗവർണറുടെ പരിപാടികൾ നടന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധ ബാനറുകൾ ഉയർന്നു. ജനാധിപത്യപരമായ സമരങ്ങളിലൂടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സംഘപരിവാർ ഇടപെടലിൻ്റെ അപകടം പൊതുസമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനം ശ്രമിച്ചു. സർക്കാർ, വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകൾ, പുരോഗമന സമൂഹം എന്നിവ ഒന്നിച്ചുനിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധം സൃഷ്ടിച്ച കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.
എന്നാൽ പുതിയ സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തിയതിന് ശേഷം ഈ സമീപനത്തിൽ പ്രകടമായ മാറ്റമാണ് കാണുന്നത്. എതിർപ്പിനും നിയമപോരാട്ടങ്ങൾക്കും പകരം നിശ്ശബ്ദമായ വഴങ്ങലും വിധേയത്വവുമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ഈ പറയുന്നതിന് അടിസ്ഥാനമായ നിരവധി സംഭവങ്ങളുണ്ട്. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാലയിൽ പുതിയ വൈസ് ചാൻസലറുടെ നിയമനം നടന്നു. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറിയായി ആർ.എസ്.എസ്. അനുകൂലിയാണെന്ന് വിമർശകർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഐ.എ.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥനെ സർക്കാർ നിയമിച്ചു. എം.ജി. സർവകലാശാല സെനറ്റിലെ 31 അംഗങ്ങളിൽ 19 പേരും ഗവർണർ നാമനിർദേശം ചെയ്തവരായി. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറി സർക്കാർ അനുമതിയോ അറിവോ ഇല്ലാതെ ഗവർണർ വിളിച്ച യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തതും വിവാദമായി. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ കേരള കാർഷിക സർവകലാശാലയിൽ വൈസ് ചാൻസലറായി ടി.സി.സജിത റാണിയെ നിയമിച്ചതും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചർച്ചയാകുന്നു.
ഈ സംഭവങ്ങളോട് ഭരണപക്ഷത്തിൻ്റെ ഭാഗത്തുനിന്നോ ഭരണകക്ഷിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളായ കെ.എസ്.യു., എം.എസ്.എഫ്. തുടങ്ങിയ സംഘടനകളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നോ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതികരണം ഉയർന്നില്ല. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയോ കൃഷി മന്ത്രിയോ യു.ഡി.എഫ്. നേതൃത്വമോ കോൺഗ്രസോ മുസ്ലിം ലീഗോ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ മുൻകാലത്തെ പോലെ ശക്തമായ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചില്ല.
ഇത് ഏതാനും നിയമനങ്ങളുടെ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാനാകില്ലെന്നാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ നിലപാട്. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരുടെ ആശയലോകം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇവിടെ ഉയരുന്നത്. സർവകലാശാലകളുടെ സ്വയംഭരണവും മതനിരപേക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൻ്റെ സ്വഭാവവും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ ഇത്തരം നീക്കങ്ങളെ ഗൗരവമായി കാണേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് അവർ വാദിക്കുന്നത്.
വർഷങ്ങളായി സാധിക്കാതെ പോയ മുന്നേറ്റം ഒന്നര മാസം കൊണ്ട് തന്നെ സംഘപരിവാറിന് നേടാൻ സാധിച്ചുവെന്നത് വലിയ ആശങ്കയുയർത്തുന്നു. മുമ്പ് ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയവും നിയമപരവുമായ പ്രതിരോധം നേരിട്ട ഇടപെടലുകൾ ഇന്ന് എതിർപ്പില്ലാതെ മുന്നോട്ട് പോകുകയാണെങ്കിൽ, അത് കേരളത്തിൻ്റെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയെ മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ മതനിരപേക്ഷ-ജനാധിപത്യ പാരമ്പര്യത്തെയും ബാധിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെയ്ക്കും.
കേരളത്തിൻ്റെ ചരിത്രം പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം, ശക്തമായ വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഈ സംസ്ഥാനത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം വളർത്തിയെടുത്തത്. ആ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ അധികാരത്തിലുള്ളവർക്ക് നിശ്ശബ്ദത മതിയാകില്ല. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണവും ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ആർജവം അനിവാര്യമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇന്നത്തെ സംഭവവികാസങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെയ്ക്കുന്നത്.
