“ഇനിയും വിസ്മയം തുടരും” എന്നായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്ത് വി.ഡി.സതീശന്റെ പ്രഖ്യാപനം. മെയ് 18ന് മുഖ്യമന്ത്രിക്കൊപ്പം 20 മന്ത്രിമാർ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; കേരളത്തിന് 21 അംഗ മന്ത്രിസഭയായി. ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ 20 മന്ത്രിമാരുടെയും പേരും വകുപ്പുകളും വ്യക്തമാണ്. 6 മാസം തികയുമ്പോൾ എന്നാൽ ഭരണത്തിലെ മറ്റൊരു ‘വിസ്മയം’ തന്നെയാണ് പൊതുചർച്ചയിൽ നിറയുന്നത്: വകുപ്പുകൾക്ക് മന്ത്രിമാരുണ്ടെങ്കിലും നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ എവിടെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്? ഒരു വകുപ്പിന്റെ മന്ത്രി തന്നെ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങളിൽനിന്ന് അറിയുന്നു; മറ്റൊരു മന്ത്രി തന്റെ വകുപ്പിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ലൈസൻസ് നൽകിയ കാര്യം അറിഞ്ഞില്ലെന്ന് പറയുന്നു; മറ്റൊരാൾ നയപരമായ വിഷയത്തിൽ “മുഖ്യമന്ത്രിയും യു.ഡി.എഫ്. നേതൃത്വവും തീരുമാനിക്കും” എന്നു പറഞ്ഞ് മാറിനിൽക്കുന്നു. ഇതൊക്കെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളാണോ, അതോ ഭരണത്തിന്റെ അധികാരകേന്ദ്രം മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിലേക്ക് അസാധാരണമായി ചുരുങ്ങുന്നതിന്റെ സൂചനയാണോ എന്ന ചോദ്യം ഇപ്പോൾ സർക്കാരിന്റെ 6 മാസത്തെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 164(2) പറയുന്നത് സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭ നിയമസഭയോട് കൂട്ടുത്തരവാദിത്വമുള്ളതാണ് എന്നാണ്. കേരള സർക്കാരിന്റെ സ്വന്തം റൂൾസ് ഓഫ് ബിസിനസ് വിശദീകരണവും സർക്കാർകാര്യങ്ങൾ വിവിധ മന്ത്രിമാർക്കും വകുപ്പുകൾക്കുമായി വിഭജിച്ചാണ് നടത്തുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു; സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെ ഓരോ വകുപ്പിനും നിശ്ചിത ഉത്തരവാദിത്വവുമുണ്ട്. മുഖ്യമന്ത്രി സർക്കാരിന്റെ തലവനാണ്; പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവകാശവുമുണ്ട്. പക്ഷേ അതിന്റെ അർഥം വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ തീരുമാനങ്ങളുടെ പുറത്തുനിന്ന് വാർത്ത വായിക്കുന്നവരാകണമെന്നല്ല. ഭരണത്തിന്റെ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വം എന്നത് എല്ലാ വഴികളും ഒടുവിൽ ഒരൊറ്റ മുറിയിലേക്ക് എത്തുക എന്നതല്ല; മന്ത്രിമാർക്ക് നൽകിയ വകുപ്പുകളിൽ അവർ അറിഞ്ഞും പങ്കെടുത്തും തീരുമാനമുണ്ടാകുക എന്നതാണ്.
വൈദ്യുതി മന്ത്രി അറിഞ്ഞത് പത്രത്തിൽ നിന്ന്
ഇതിന് ഏറ്റവും തെളിഞ്ഞ ഉദാഹരണം ജി.എൻ.എ. വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ വിവാദമാണ്. വൈദ്യുതി മന്ത്രി സണ്ണി ജോസഫ് ജി.എൻ.എ. വഴി വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടതില്ലെന്ന പുതിയ സർക്കാർ നിലപാട് മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ് അറിഞ്ഞതെന്ന് തുറന്നുപറഞ്ഞു. മുഖ്യമന്ത്രി കെ.എസ്.ഇ.ബി. ചെയർമാനുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയും വാർത്തകളിൽനിന്നാണ് അറിഞ്ഞതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതോടൊപ്പം “മുഖ്യമന്ത്രി വകുപ്പുമന്ത്രിക്കും മുകളിലാണ്; ഏത് വകുപ്പിലും ഇടപെടാം” എന്നും മന്ത്രി വിശദീകരിച്ചു. ഇത്രയും പറഞ്ഞാൽ ചോദ്യം തീരുന്നില്ല; തുടങ്ങുകയാണ്. വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ പോലൊരു 100 കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ നയതീരുമാനത്തിൽ വൈദ്യുതി മന്ത്രി തന്നെ അന്തിമനീക്കം പത്രത്തിൽ വായിച്ചറിയുന്നുവെങ്കിൽ മന്ത്രിസഭാ കൂട്ടുത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ പ്രായോഗികരൂപം എന്താണ്?
അതിലും കൗതുകകരമാണ് ജി.എൻ.എ. വിഷയത്തിലെ തുടർച്ചയായ മാറ്റങ്ങൾ. നവംബർ 4ന് “ജി.എൻ.എയിൽനിന്ന് വാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചു” എന്ന രീതിയിലായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വിശദീകരണം; ഒരാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം “ഒരു കരാറും തീരുമാനവും ഉണ്ടായിട്ടില്ല” എന്ന നിലയിലേക്ക് ഭാഷ മാറി. സണ്ണി ജോസഫും മുൻ കെ.എസ്.ഇ.ബി. ചെയർമാൻ എം.ജി.രാജമാണിക്യവും ഹിമാചൽ വൈദ്യുതിവാങ്ങൽ വഴിയാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹമെന്ന് ഫയലിൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. രാജമാണിക്യത്തിന്റെ മാറ്റത്തിനു പിന്നാലെ പുതിയ ചെയർമാനും ഊർജ സെക്രട്ടറിയും ജി.എൻ.എ. നീക്കത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതായും റിപ്പോർട്ട് വന്നു. സർക്കാർ മാറ്റം സാധാരണ ഭരണനടപടിയാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ജി.എൻ.എ. നിർദേശത്തോട് വിയോജിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ കസേര ഒഴിയേണ്ടിവന്നത് ചോദ്യങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാക്കുന്നു.
എക്സൈസിൽ ലൈസൻസ് വന്നു; മന്ത്രിക്ക് പിന്നീട് വിവരം
എക്സൈസ് വകുപ്പിലും സമാനമായൊരു ചിത്രം. എറണാകുളത്തും കോട്ടയത്തും 3 ബിയർ–വൈൻ പാർലറുകൾ പൂർണ ബാറുകളാക്കി മാറ്റിയ ലൈസൻസുകൾ സർക്കാരിന്റെ അറിവില്ലാതെയാണ് ഡെപ്യൂട്ടി എക്സൈസ് കമ്മീഷണർമാർ നൽകിയതെന്ന് മന്ത്രി എം.ലിജു തന്നെ പറഞ്ഞു. 2 ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പിന്നീട് സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തു. ചാലക്കുടിയിലെ ബേക്കറി ശൃംഖലയ്ക്ക് 15 ശതമാനം വരെ മദ്യാംശമുള്ള ഹോർട്ടി വൈൻ വിൽക്കാൻ ലൈസൻസ് നൽകിയ കാര്യത്തിലും മന്ത്രി പിന്നീട് ഇടപെട്ട് ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കുകയും അനുവദിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥനെ മാറ്റുകയും ചെയ്തു. “ബേക്കറിയിലൂടെ ഇത്തരമൊരു വൈൻ വിൽപ്പന അംഗീകരിക്കാനാകില്ല” എന്നായിരുന്നു മന്ത്രിയുടെ നിലപാട്. മന്ത്രി തെറ്റ് കണ്ടപ്പോൾ നടപടിയെടുത്തു എന്നത് രേഖപ്പെടുത്തണം. പക്ഷേ അതിനൊപ്പമുള്ള ചോദ്യം ഒഴിവാകുന്നില്ല: ഒരു വകുപ്പിന്റെ നയപരമായ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ മന്ത്രിയുടെ അറിവിനു മുമ്പേ ഉദ്യോഗസ്ഥതലത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന സംവിധാനമാണെങ്കിൽ, മന്ത്രി ആ വകുപ്പിൽ എന്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിയാണ്?
പുതിയ മദ്യനയം വരുന്നതുവരെ പുതിയ ലൈസൻസുകൾ അനുവദിക്കരുതെന്ന് പിന്നീട് സംസ്ഥാനവ്യാപക നിർദേശം നൽകേണ്ടിവന്നു. അതിനിടെ എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ സീറാം സാംബശിവ റാവുവുമായും മന്ത്രിയുമായും ലൈസൻസ് വിഷയത്തിൽ പരസ്യമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായി; തുടർന്ന് കമ്മീഷണറെയും മാറ്റി. സ്ഥാനമൊഴിയുന്നതിനു മുമ്പ് കമ്മീഷണർ നല്കിയ കത്ത് ഫലത്തിൽ കുറ്റപത്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഓരോ സ്ഥലംമാറ്റത്തിനും ഭരണപരമായ വിശദീകരണമുണ്ടാകാം. പക്ഷേ 6 മാസത്തിനുള്ളിൽ ഒരേ വകുപ്പിൽ “മന്ത്രി അറിഞ്ഞില്ല”, “ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നടപടി എടുത്തു”, “മന്ത്രി റദ്ദാക്കി”, “ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മാറി” എന്ന പരമ്പര ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഭരണത്തിന്റെ ഏകോപനത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയവിരോധമല്ല; സാമാന്യബുദ്ധിയാണ്.
കുട്ടികൾ മാപ്പ് പറയണം; കോടതിയുടെ ചോദ്യം മന്ത്രിയിലേക്കും
കാലടി സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കാര്യത്തിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി റോജി എം.ജോണിന്റെ നിലപാട് മറ്റൊരു ഭരണരീതിയാണ് തുറന്നുകാട്ടിയത്. ഇതിലും മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞ കാര്യം മന്ത്രി ആവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ട വിദ്യാർത്ഥികൾ തെറ്റ് സമ്മതിച്ച് നിരുപാധിക മാപ്പപേക്ഷ നൽകിയാൽ പരീക്ഷ എഴുതുന്നതിന് തടസ്സമില്ലെന്ന നിലപാടാണ് മന്ത്രി സ്വീകരിച്ചത്. വിദ്യാർത്ഥികൾ അതിനെ നിരസിച്ചു. എന്നാൽ നവംബർ 11ന് ഹൈക്കോടതി തന്നെ സർവകലാശാലയോട് ചോദിച്ചു: 60 ദിവസം സസ്‌പെൻഷനിലായി പഠനവും പരീക്ഷയും നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടികളോട് ഇനി മാപ്പും വേണമോ? “തെറ്റ് നടന്നതായി കരുതിയാലും 60 ദിവസത്തെ സസ്‌പെൻഷൻ മതിയായ ശിക്ഷയല്ലേ?” എന്നാണ് കോടതിയുടെ വാക്കാലുള്ള നിരീക്ഷണം.
ഇവിടെ പ്രശ്നം ഒരു മന്ത്രിയുടെ ഭാഷ മാത്രമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസഭരണത്തിന്റെ ദൗത്യം കുട്ടികളെ തോല്പിക്കലാണോ, പ്രശ്നം പരിഹരിക്കലാണോ എന്നതാണ്. ഒരുവശത്ത് സർക്കാർ “മാപ്പ് പറഞ്ഞാൽ പഠിക്കാം” എന്ന് പറയുമ്പോൾ മറുവശത്ത് കോടതി “ഇതിനകം അവർ അനുഭവിച്ച ശിക്ഷ പോരേ?” എന്ന് ചോദിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഭരണകൂടം ശക്തി തെളിയിക്കേണ്ടത് വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഒരു സെമസ്റ്റർ നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടല്ല. സർവകലാശാലയിലെ അച്ചടക്കം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്; അതുപോലെ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഭാവിയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. രണ്ടാമത്തേത് മറന്നാൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഹൃദയം തന്നെ മറക്കും.
നിപ്പ മരണത്തിൽ സംശയം ആദ്യം; രേഖകൾ പിന്നാലെ
ആരോഗ്യ മന്ത്രി കെ.മുരളീധരന്റെ പ്രസ്താവനയും വലിയ വിവാദമായി. 2023 മുതൽ 2025 വരെ മരിച്ച 6 നിപ്പ രോഗികൾക്ക് കാലാവധി കഴിഞ്ഞ റെംഡെസിവിർ നൽകിയതാകാമെന്നും മരണവുമായി ബന്ധമുണ്ടോയെന്ന് അന്വേഷിക്കുമെന്നും മന്ത്രി നിയമസഭയിൽ പറഞ്ഞു. പിന്നാലെ ചികിത്സയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്ത ക്രിട്ടിക്കൽ കെയർ വിദഗ്ധൻ ഡോ.എ.എസ്.അനൂപ് കുമാർ പറഞ്ഞത് മരിച്ച 6 പേരിൽ ഒരാൾക്കും കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളജിൽനിന്ന് റെംഡെസിവിർ നൽകിയിട്ടില്ല എന്നായിരുന്നു; ചിലർക്ക് നിപ്പ സ്ഥിരീകരിച്ചത് മരണശേഷമായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മന്ത്രി പിന്നീട് നിലപാട് മൃദുവാക്കി—ഇത് തെളിഞ്ഞ ആരോപണമല്ല, ആരോഗ്യ വകുപ്പിൽനിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടിൽ ഉയർന്ന സംശയമാണ്, വിദഗ്ധസമിതി പരിശോധിക്കട്ടെ എന്നായിരുന്നു വിശദീകരണം.
ഒരു ആരോഗ്യ മന്ത്രി സംശയം അന്വേഷിക്കാൻ ഉത്തരവിടുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. പക്ഷേ ജീവിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യരുടെ ചികിത്സയും മരിച്ചവരുടെ ഓർമയും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ വിശ്വാസ്യതയും ചേർന്ന വിഷയത്തിൽ ആദ്യം ചികിത്സാരേഖ പരിശോധിച്ച് ശേഷം സംശയം പൊതുവേദിയിൽ പറയേണ്ടതല്ലേ എന്ന ചോദ്യം ഇവിടെ നിലനിൽക്കും. ആരോഗ്യ രംഗത്ത് ഒരു മന്ത്രിയുടെ ഒരു വാചകം തന്നെ ഭീതിയും അവിശ്വാസവും പടർത്താം. അതിനാലാണ് മുൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രിമാരും വിദഗ്ധരും തെളിവില്ലാതെ മരണകാരണം ഒരു മരുന്നിനോട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത്.
പി.എം. ശ്രീയിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പറയും; സാമ്പാറിൽ മന്ത്രി അന്വേഷിക്കും
പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി എൻ.ഷംസുദ്ദീന്റെ പി.എം. ശ്രീ നിലപാട് ഈ ഭരണഘടനയുടെ മറ്റൊരു ചിത്രം തന്നെയാണ്. കേന്ദ്രം തീരുമാനം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ മന്ത്രി പറഞ്ഞത്: “ഞാൻ സ്വയം ഒരു പ്രസ്താവന നടത്താനാകില്ല; മുഖ്യമന്ത്രിയും യു.ഡി.എഫ്. നേതൃത്വവും തീരുമാനിക്കും; മുഖ്യമന്ത്രി പ്രഖ്യാപിക്കും.” ഇത് കൂട്ടായ തീരുമാനത്തെ മാനിക്കുന്ന വിനയമായും വായിക്കാം. പക്ഷേ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയ നയപ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നിൽ വകുപ്പു മന്ത്രി തന്നെ അന്തിമമായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറയുമ്പോൾ, വകുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയനേതൃത്വം എവിടെയാണ് എന്ന ചോദ്യം ഉയരും.
അതേസമയം സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കായികമേളയിലെ സാമ്പാറിൽ പുഴുവുണ്ടെന്ന പരാതിയിൽ മന്ത്രി നേരിട്ട് പ്രതികരിച്ചു; സംഭവം രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യത്തോടെ കെട്ടിച്ചമച്ചതാണെന്ന് ആരോപിച്ചു. പൊലീസ് അധ്യാപകനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. പരാതി അന്വേഷിക്കേണ്ടത് ശരിയാണ്. പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയപരിഹാസത്തിന്റെ വിരോധാഭാസം അവിടെയാണ്: ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയവുമായി ബന്ധമുള്ള പി.എം. ശ്രീയിൽ “മുഖ്യമന്ത്രി പറയും”; സാമ്പാറിലെ പുഴുവിൽ മന്ത്രി ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ പറയും. വകുപ്പിന്റെ മുൻഗണനയെക്കുറിച്ച് പ്രതിപക്ഷം പരിഹസിക്കാൻ ഇതിലേറെ എന്ത് വേണം?
ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കസേരകൾക്കും 6 മാസത്തിൽ ചലനവേഗം
മന്ത്രിമാരുടെ അസ്വസ്ഥതയ്‌ക്കൊപ്പം ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിരന്തര മാറ്റങ്ങളും ഈ 6 മാസത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയായി. കെ.എസ്.ഇ.ബി. ചെയർമാൻ എം.ജി.രാജമാണിക്യം ജി.എൻ.എ. നിർദേശത്തോട് വിയോജിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് മറ്റൊരു വകുപ്പിലേക്ക് മാറിയത്; സർക്കാർ അത് ഭരണപരമായ പുനഃക്രമീകരണമെന്നാണ് പറയുന്നത്. ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്മീഷണർ സി.എച്ച്.നാഗരാജുവിന്റെ കാലത്ത് അറുപതോളം സേവനങ്ങൾ ഓൺലൈനാക്കുകയും 21 എണ്ണം പൂർണമായും ഫെയ്‌സ്‌ലെസ് രീതിയിലാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ഈ ഡിജിറ്റൽ നടപടികൾ നടക്കുന്നതിനിടെ എ.ഐ. ക്യാമറ കുടിശ്ശിക, അച്ചടക്കനടപടികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ മന്ത്രിയുടെ ഓഫീസുമായി അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു; പിന്നാലെ നാഗരാജുവിനെ ഇന്റലിജൻസ് ഐ.ജിയായി മാറ്റി. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലായിരുന്നു മാറ്റമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് വിശ്വാസ്യതയുണ്ട്.
ആരോഗ്യ വകുപ്പിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി ശർമിള മേരി ജോസഫിനും മന്ത്രി കെ.മുരളീധരനും മരുന്നുലഭ്യതയെക്കുറിച്ചു തന്നെ വ്യത്യസ്ത വിലയിരുത്തലുണ്ടായി. ഇത് കല്ലുകടിയാവുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 35 ഫയലുകൾ പിടിച്ചുവെച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ച് ശർമിളയെ മാറ്റണമെന്ന് മന്ത്രി നേരിട്ട് മുഖ്യമന്ത്രിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു; നവംബർ 2ലെ വലിയ ഐ.എ.എസ്. അഴിച്ചുപണിയിൽ അവർ ആരോഗ്യ വകുപ്പിൽനിന്ന് ഗതാഗത വകുപ്പിലേക്ക് മാറി. മന്ത്രിയും പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയും തമ്മിലുള്ള തുറന്ന ഭരണവൈരുധ്യത്തിനൊടുവിലായിരുന്നു സ്ഥലംമാറ്റം.
20 മന്ത്രിമാർ എന്തിനാണ്?
വി.ഡി.സതീശൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായതിനൊപ്പം ധനം, നിയമം, തുറമുഖം, ആസൂത്രണം, പൊതുഭരണം തുടങ്ങി വലിയൊരു നിര വകുപ്പുകളും “പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളും” കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. അതിൽ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമായി ഒന്നുമില്ല. മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് ഏകോപനവും നയനേതൃത്വവും വേണം. പക്ഷേ അതേ സമയം വൈദ്യുതി മന്ത്രി തന്റെ വകുപ്പിലെ വലിയ തീരുമാനം മാധ്യമങ്ങളിൽനിന്ന് അറിയുകയും, വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി പ്രധാന നയവിഷയം മുഖ്യമന്ത്രി പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്ന് പറയുകയും, എക്സൈസ് മന്ത്രി വകുപ്പിലെ ലൈസൻസ് നടപടികൾ നടന്നശേഷം ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്ന ചിത്രം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ “എല്ലാം മുഖ്യമന്ത്രി തന്നെ തീരുമാനിക്കാനാണെങ്കിൽ 20 മന്ത്രിമാർ എന്തിനാണ്?” എന്ന രാഷ്ട്രീയപരിഹാസത്തിന് സർക്കാർ തന്നെയാണ് ഇന്ധനം നൽകുന്നത്.
കൂട്ടുത്തരവാദിത്വമുള്ള മന്ത്രിസഭയിൽ മുഖ്യമന്ത്രി ശക്തനായിരിക്കാം; മറ്റു മന്ത്രിമാർ അപ്രസക്തരാകരുത്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മന്ത്രിയുടെ അഭിപ്രായത്തോട് വിയോജിക്കാം; മന്ത്രി മുഖ്യമന്ത്രിയോട് വിയോജിക്കാം; മന്ത്രിസഭയിൽ ചർച്ചചെയ്ത് തീരുമാനം എടുക്കാം. അതാണ് ഭരണത്തിന്റെ ആരോഗ്യം. വിയോജിപ്പുണ്ടാകുമ്പോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സ്ഥലംമാറുകയും, തീരുമാനം മാറുമ്പോൾ മന്ത്രി അത് മാധ്യമങ്ങളിൽ വായിച്ചറിയുകയും, നയചോദ്യത്തിൽ വകുപ്പുമന്ത്രി “മുഖ്യമന്ത്രി പറയും” എന്ന് മാറിനിൽക്കുകയും ചെയ്താൽ പ്രശ്നം വ്യക്തികളുടെ കഴിവിലല്ല—ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ രീതിയിലാണ്.
“പൂക്കി മുഖ്യമന്ത്രി” എന്ന സമൂഹമാധ്യമ വിളിപ്പേര് രൂപപ്പെട്ടത് അധികാരത്തിലേറ്റ ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ ബോധപൂർവം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട യുവജന സൗഹൃദ പ്രതിച്ഛായയിൽ നിന്നാണ്. പിന്നീടത് തന്നെ രാഷ്ട്രീയപരിഹാസത്തിന്റെ ഭാഷയായി മാറി; സ്കൂൾ ബാനറിൽ വന്ന പ്രയോഗം വിമർശനവും നേരിട്ടു. വിളിപ്പേരുകൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗൗരവമുള്ള അളവുകോലല്ല. എന്നാൽ “വിസ്മയം” എന്ന വാക്ക് സതീശൻ തന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്ത് ആവർത്തിച്ചത്. അതിനാൽ 6 മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വിലയിരുത്തേണ്ടത് വ്യക്തിപരമായ മീമുകളല്ല; സർക്കാർ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതാണ്.
കേരളം കാത്തിരുന്നത് 20 മന്ത്രിമാരോടുകൂടിയ ഒരു കൂട്ടുത്തരവാദ ഭരണത്തെയാണ്. 6 മാസത്തിനുശേഷം ഉയരുന്ന ചോദ്യം അതുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര ലളിതവും ഇത്ര ഗൗരവമുള്ളതും: വകുപ്പിന് മന്ത്രി ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ മന്ത്രി അറിയാതെ അതിലെ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എങ്ങനെ നടക്കുന്നു? തീരുമാനം ഒടുവിൽ ഒരിടത്തേയ്ക്ക് മാത്രമാണ് ചുരുങ്ങുന്നതെങ്കിൽ മന്ത്രിസഭയുടെ അർഥമെന്ത്? ‘വിസ്മയം’ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഭരണത്തിന്റെ 6 മാസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വിസ്മയം, ഒരുപക്ഷേ, ഈ ചോദ്യത്തിന് ഇതുവരെ വ്യക്തമായ മറുപടി കിട്ടാത്തതുതന്നെയാണ്.
