സുഹൃത്തുക്കളാൽ സമ്പന്നമായ സർക്കാർ

കേരളം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാണെന്നൊക്കെ ആരാണ് പറഞ്ഞത്? ഖജനാവിൽ പണമുണ്ടോ എന്നറിയില്ല. കടമെടുപ്പ് പരിധിയുണ്ടോ എന്നറിയില്ല. പക്ഷേ നമ്മുടെ മന്ത്രിമാർക്ക് അതൊന്നും വലിയ വിഷയമാകേണ്ട കാര്യമില്ല. കാരണം അവർക്ക് ഒരു അമൂല്യ സമ്പത്തുണ്ട് — സുഹൃത്തുക്കൾ.

വെറും പിറന്നാൾ കേക്ക് വാങ്ങിത്തരുന്ന സുഹൃത്തുക്കളല്ല. ചായയ്ക്ക് കാശുകൊടുക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളുമല്ല. ആവശ്യം മനസ്സിലാക്കി വിമാനം മുതൽ റേഞ്ച് റോവർവരെ ഒരുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള അപൂർവ ജനുസ്സിലെ സൗഹൃദങ്ങളാണ്. കേരളത്തിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ നിഘണ്ടുവിൽ ‘ജനക്ഷേമം’ എന്നതിനൊപ്പം ഇനി എഴുതിവയ്ക്കേണ്ട പുതിയ വാക്ക് അതാണ് — സൗഹൃദക്ഷേമം.

വിമാനം വരെ സ്വകാര്യ കാര്യം

മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി.സതീശന്റെ മംഗളൂരു യാത്ര തന്നെ എടുക്കാം. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വരുന്നതിനു തൊട്ടുമുമ്പ് അദ്ദേഹം ചാർട്ടേഡ് വിമാനത്തിൽ മംഗളൂരുവിലേക്ക് പോയി. പിന്നീട് അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രതിനിധിയുമായി രഹസ്യകൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയെന്ന ആരോപണവും വന്നു. അദാനിയുമായി ബന്ധമില്ലെന്നും താൻ കണ്ടത് കോൺഗ്രസ് നേതാവ് ആര്യാടൻ മുഹമ്മദിന്റെ ബന്ധുവിനെയാണെന്നും സതീശൻ പറഞ്ഞു. പക്ഷേ ചാർട്ടേഡ് വിമാനയാത്രയെക്കുറിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി ഏറെ ലളിതമായിരുന്നു: ‘അത് വ്യക്തിപരമായ കാര്യമാണെന്നും അതിൽ ഇടപെടേണ്ടതില്ല.’

അതോടെ രാഷ്ട്രീയം പുതിയൊരു തത്വം പഠിച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രി യാത്രചെയ്യുന്ന വിമാനം ചാർട്ടേഡ് ആണോ, അത് ആരാണ് ഏർപ്പാടാക്കിയത്, പണം കൊടുത്തത് ആര് എന്നൊക്കെയുള്ളത് പൊതുജനത്തിന്റെ കാര്യമല്ല. ‘സ്വകാര്യ കാര്യം’. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഇത്ര ലളിതമായ മറുപടി മുമ്പ് ആരെങ്കിലും കണ്ടുപിടിച്ചിരുന്നോ എന്ന് അറിയില്ല. നാളെ ആരെങ്കിലും മന്ത്രിക്ക് ഹെലികോപ്റ്റർ അയച്ചുകൊടുത്താലും ചോദിക്കരുത്. “ആരാണ്?” “എന്തിന്?” “എത്ര രൂപ?”ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ സൗഹൃദത്തിന്റെ പരിശുദ്ധിയെ അപമാനിക്കുന്നവയാണ്!

അമേരിക്കയിലേക്കും സൗഹൃദത്തിന്റെ ചിറകുകൾ

ആഭ്യന്തരമന്ത്രി രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ അമേരിക്കൻ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വിവാദമുയർന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹവും വ്യക്തത വരുത്തി. സർക്കാർ ചെലവിലല്ല യാത്ര. ജയ്ഹിന്ദ് ടിവിയുടെ ആദ്യകാല നേതൃനിരയിലുണ്ടായിരുന്ന ഫെലിക്സ് സൈമണിന്റെ മകന്റെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് ഭാര്യയോടൊപ്പം അമേരിക്കയിലെത്തിയതെന്നും യാത്രാച്ചെലവ് സംഘാടകരാണ് വഹിച്ചതെന്നും ചെന്നിത്തല പറഞ്ഞു. അമേരിക്കയിലെത്തിയശേഷം പ്രവാസി സംഘടനകളുടെ പരിപാടികളിലും ഓണാഘോഷങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തതായും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു.

ഇവിടെയും ‘സുഹൃത്ത്’ തന്നെയാണ് താരം. പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പുതിയ കൗതുകം അവിടെയാണ്. ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുടെയും ഭാര്യയുടെയും അമേരിക്കൻ യാത്രയ്ക്കുള്ള ചെലവ് സംഘാടകർ വഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ജനാധിപത്യത്തിലെ പഴയ ശീലപ്രകാരം ഒരു സാധാരണ ചോദ്യം വരാം: സംഘാടകർ ആരാണ്, എന്തൊക്കെ ചെലവുകളാണ് അവർ വഹിച്ചത്? ഇത് സംശയം ഉന്നയിക്കുന്നതല്ല. ആരെയും കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതുമല്ല.

ഒരു മന്ത്രിയുടെ വിദേശയാത്രയ്ക്ക് മറ്റൊരാൾ പണം നൽകുമ്പോൾ സുതാര്യതയ്ക്കായി അറിയാവുന്ന ഒരു ചെറിയ വിവരം മാത്രം. പക്ഷേ ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചാൽ സൗഹൃദം തകരുമോ എന്ന പേടിയാകാം.

ഷാജിക്ക് റേഞ്ച് റോവർ; കാരണം സൗഹൃദം

ഇനി കെ.എം. ഷാജിയിലേക്ക് വരാം. സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് വാഹനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പ്രശ്നമുണ്ട്. മന്ത്രി പറയുന്നതനുസരിച്ച് ആ വാഹനം ഏകദേശം 4 ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ ഓടിയതാണ്; ദീർഘയാത്രയ്ക്ക് കൊള്ളില്ല. പിന്നെ എന്തുചെയ്യും? സർക്കാരിനോട് മറ്റൊരു നല്ല വാഹനം ചോദിക്കാം. പുതിയ ഇന്നോവ അനുവദിക്കാൻ പറയാം. അതൊക്കെ സാധാരണക്കാരുടെ രീതിയാണ്. ഇവിടെ വീണ്ടും രക്ഷകനായി എത്തുന്നത് — സുഹൃത്ത്.

സുഹൃത്തിന്റെ റേഞ്ച് റോവർ മന്ത്രി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതിൽ ഔദ്യോഗിക നമ്പർ പ്ലേറ്റും ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിന് സർക്കാർ അനുമതിയുണ്ടെന്നും ഷാജി പറയുന്നു. വാഹനത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നതിന് 1 രൂപ പോലും സർക്കാരിൽനിന്ന് ആവശ്യപ്പെടില്ലെന്നും ഡീസലിനോ കിലോമീറ്ററിനോ പണം വാങ്ങില്ലെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

എന്തൊരു സുഹൃത്ത്! “എടാ, എന്റെ കാർ എടുത്തോളൂ” എന്ന മലയാളി സൗഹൃദത്തിന്റെ ലോകപ്രശസ്തമായ പതിപ്പ്. വ്യത്യാസം ഒന്നുമാത്രം. നമ്മുടെ സുഹൃത്ത് തരുന്നത് ആക്ടീവയോ ആൾട്ടോയോ ആയിരിക്കും. മന്ത്രിയുടെ സുഹൃത്ത് തരുന്നത് റേഞ്ച് റോവർ. സൗഹൃദത്തിനും ഒരു സാമ്പത്തിക വളർച്ചയൊക്കെ വേണ്ടേ?

ജലീലിന്റെ ചെറിയ സംശയം

മുൻമന്ത്രി കെ.ടി.ജലീൽ ഇവിടെ ഒരു രസക്കേട് കാട്ടി. അടുത്ത സുഹൃത്ത് സൗജന്യമായി റേഞ്ച് റോവർ തന്നതാണെന്ന് സമ്മതിച്ചാലും, മന്ത്രി അതിൽ ഔദ്യോഗിക മുദ്രകളും സംവിധാനങ്ങളും ഘടിപ്പിച്ച് യാത്രചെയ്യുന്നത് ധാർമികമായി ശരിയാണോ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചോദ്യം. മറ്റെല്ലാ മന്ത്രിമാരും ഇനി സർക്കാർ വാഹനങ്ങൾ തിരിച്ചുനൽകി സുഹൃത്തുക്കളിൽനിന്ന് ബെൻസും റേഞ്ച് റോവറും സംഘടിപ്പിച്ചാൽ എന്താകും സ്ഥിതിയെന്നും ജലീൽ ചോദിച്ചു.

അതൊരു അപകടകരമായ ആശയമാണ്. കാരണം കേരളത്തിൽ മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിനു മുന്നിൽ ഒരുനാൾ വാഹനനിര ഇങ്ങനെ വരാം: ഒന്നാം മന്ത്രി — റേഞ്ച് റോവർ. രണ്ടാം മന്ത്രി — മെഴ്സിഡസ്. മൂന്നാം മന്ത്രി — ബി.എം.ഡബ്ല്യു. നാലാം മന്ത്രി — പോർഷെ. മുഖ്യമന്ത്രി ചോദിക്കും: “ഇതെല്ലാം എവിടെനിന്ന്?” മറുപടി ഒരേ സ്വരത്തിൽ: “സുഹൃത്തിന്റേതാണ് സാർ.” പിന്നെ സർക്കാർ ഗാരേജ് അടച്ചുപൂട്ടാം. ബജറ്റിലെ വാഹനവാങ്ങൽ ചെലവും കുറയും. ഇത്ര നല്ല സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരത്തെ എതിർക്കുന്നതെന്തിന്?

പക്ഷേ ആ സുഹൃത്ത് ആരാണ്?

തമാശയ്ക്കപ്പുറം ഒരു ചോദ്യം ബാക്കിയാകുന്നു. ഒരു സാധാരണ പൗരൻ മന്ത്രിക്ക് പിറന്നാൾ സമ്മാനമായി ഒരു പുസ്തകം നൽകിയാൽ അതിന് വലിയ പൊതുതാൽപര്യമൊന്നുമില്ല. പക്ഷേ പൊതുപദവിയിലുള്ള ഒരാൾക്ക് വിലകൂടിയ വാഹനം ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് നൽകുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉടമ ആരാണെന്ന് അറിയുന്നതിൽ പൊതുതാൽപര്യമുണ്ട്. ഷാജി തന്നെ പറയുന്നുണ്ട്: വാഹനത്തിന്റെ ഉടമ ആരാണെന്നും പശ്ചാത്തലം എന്താണെന്നും അന്വേഷിച്ചോളൂ; തനിക്ക് പേടിയില്ലെന്ന്.

അപ്പോൾ അന്വേഷിക്കേണ്ടത് മാധ്യമങ്ങളാണ്. സുഹൃത്ത് ആര്? എന്താണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബിസിനസ്? സർക്കാരുമായി ഇടപാടുകളുണ്ടോ? മന്ത്രിയുടെ വകുപ്പുമായി ഏതെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടോ? വാഹനം എത്രകാലത്തേക്ക് നൽകിയതാണ്? ഇവയെല്ലാം ചോദിച്ചാൽ അതിന്റെ അർഥം അഴിമതി നടന്നുവെന്നല്ല. മറിച്ച് അഴിമതിയില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം തന്നെയാണ് സുതാര്യത.

പഴയ കിയയുടെ കഥ

ഇവിടെയാണ് പഴയൊരു കാറിന്റെ ഓർമ വരുന്നത്. 2022ൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ ഔദ്യോഗിക ഉപയോഗത്തിനായി കിയ കാർണിവൽ വാങ്ങാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ വില 33.31 ലക്ഷം രൂപ. കൂടുതൽ സുരക്ഷാസൗകര്യം വേണമെന്ന പൊലീസ് ശുപാർശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കാർ വാങ്ങിയതെന്ന് സർക്കാർ വിശദീകരിച്ചു. അതിനൊപ്പം എസ്കോർട്ട് വാഹനങ്ങളായ ഇന്നോവകളും സർക്കാർ വാഹനവ്യൂഹത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

ആ കാറിനെച്ചൊല്ലി എത്ര വാർത്തകൾ. ‘ആഡംബര കാർ’. ‘പുതിയ കാർ’. ‘ഇന്നോവ പോരേ?’ ‘മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് ഇത്ര വിലയുള്ള കാർ എന്തിന്?’ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പരിഹാസവും രാഷ്ട്രീയവിമർശനവും നിറഞ്ഞു. അത് ചോദിക്കരുതായിരുന്നുവെന്നല്ല. പൊതുപണംകൊണ്ട് വാങ്ങുന്ന വാഹനത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാം. ചോദിക്കണം. പക്ഷേ ഇന്നത്തെ കൗതുകം ഇതാണ്: 33 ലക്ഷം രൂപയുടെ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനം അന്ന് ‘ആഡംബരം’; ഇന്ന് സ്വകാര്യ ഉടമയുടെ അത്യാഡംബര റേഞ്ച് റോവർ മന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക നമ്പർ പ്ലേറ്റുമായി ഓടുമ്പോൾ അത് ‘സൗഹൃദം’. രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിലെ പുതിയ അധ്യായമാണിത്.

സർക്കാർ വാഹനത്തേക്കാൾ പ്രിയം സൗഹൃദവാഹനം

സർക്കാർ കാർ വാങ്ങിയാൽ ഫയലുണ്ടാകും. ടെൻഡറുണ്ടാകും. വിലയുണ്ടാകും. ഉടമ സർക്കാർ. വാഹനത്തിന്റെ ചരിത്രം രേഖയിലുണ്ടാകും. പക്ഷേ സുഹൃത്ത് വാഹനം നൽകിയാൽ? ടെൻഡർ വേണ്ട. വാങ്ങൽ ഉത്തരവ് വേണ്ട. ഖജനാവിൽനിന്ന് പണം വേണ്ട. ഒറ്റ വാക്ക് മതി: “സുഹൃത്ത്.”

ഇത് ഭരണത്തിന്റെ പുതിയ പൊതുസ്വകാര്യ പങ്കാളിത്ത മാതൃകയായി പ്രഖ്യാപിക്കാവുന്നതാണ്. ‘പി.പി.പി.’ പഴയതായി. പുതിയത് — എഫ്.എഫ്.പി.: ഫ്രണ്ട് ഫണ്ടഡ് പോളിറ്റിക്സ്.

വിമാനവും കാറും കഴിഞ്ഞാൽ അടുത്തത് എന്ത്?

ഈ സൗഹൃദസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വളരുകയാണെങ്കിൽ സർക്കാരിന് വലിയ സാധ്യതകളുണ്ട്. മന്ത്രിക്ക് താമസിക്കാൻ സർക്കാർ ബംഗ്ലാവ് വേണ്ട — സുഹൃത്തിന്റെ വില്ല. വിദേശയാത്രയ്ക്ക് ടി.എ. വേണ്ട — സംഘാടകരുടെ ടിക്കറ്റ്. ഔദ്യോഗിക വാഹനം വേണ്ട — സുഹൃത്തിന്റെ റേഞ്ച് റോവർ. ചാർട്ടേഡ് യാത്രയുടെ പണം ആര് കൊടുത്തു എന്ന ചോദ്യത്തിന് — ‘സ്വകാര്യ കാര്യം’. ഇനി ഓഫീസിന്റെ വാടകയും സുഹൃത്ത് കൊടുത്താൽ ഖജനാവിന് വലിയ ആശ്വാസം. പക്ഷേ ഒരേയൊരു ചെറിയ പ്രശ്നം. സർക്കാർ ചെലവ് കുറയാം; സർക്കാരിനോടുള്ള സുഹൃത്തിന്റെ അടുപ്പം കൂടും. അവിടെനിന്നാണ് ജനാധിപത്യത്തിലെ യഥാർഥ ചോദ്യം തുടങ്ങുന്നത്.

സൗജന്യത്തിന് ഒരു വിലയില്ലേ?

രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൗജന്യം എന്ന വാക്കാണ് ഏറ്റവും വിലയേറിയത്. ഒരാൾ ഒരു മന്ത്രിക്ക് ഒരു സൗകര്യം നൽകുമ്പോൾ അതിന് തിരിച്ചായി മന്ത്രി എന്തെങ്കിലും ചെയ്തു എന്നാരോപിക്കാൻ തെളിവ് വേണം. തെളിവില്ലാതെ അങ്ങനെ പറയാനാവില്ല. പക്ഷേ അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തൽ നിർണായകം. ആരാണ് സൗകര്യം നൽകിയത്? എത്ര മൂല്യമുള്ളതാണ്? എന്ത് ബന്ധത്തിന്റെ പേരിലാണ്? സർക്കാരുമായി അദ്ദേഹത്തിന് എന്തെങ്കിലും വ്യാപാരബന്ധമുണ്ടോ? ഈ വിവരങ്ങൾ പരസ്യമാക്കിയാൽ സംശയത്തിനും ഇടയില്ല. അത് ചെയ്യാതെ “സുഹൃത്ത്” എന്നു പറഞ്ഞ് അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് ആ വാക്ക് ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിനുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുവാകുന്നത്.

ചോദിക്കുന്ന ജോലി മാധ്യമങ്ങളുടേത്

സതീശന്റെ ചാർട്ടേഡ് വിമാനയാത്രയുടെ ചെലവ് ആരാണ് വഹിച്ചതെന്ന ചോദ്യം ഇപ്പോഴും പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ വ്യക്തമായിട്ടില്ല; യാത്രയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ‘സ്വകാര്യ കാര്യം’ എന്ന മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ചെന്നിത്തല സ്വന്തം അമേരിക്കൻ യാത്ര സർക്കാർ ചെലവിലല്ല, സംഘാടകരുടേതാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഷാജി റേഞ്ച് റോവർ തന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തിന്റേതാണെന്ന് പറയുന്നു. 3 സംഭവങ്ങളിലും ആരോപണങ്ങൾ ഒരുപോലെയല്ല. മൂന്നിടത്തും നിയമലംഘനം തെളിഞ്ഞുവെന്ന് പറയാനുമാവില്ല. പക്ഷേ മൂന്നിടത്തും ഒരു പൊതുചോദ്യം ഉയരുന്നുണ്ട്: പൊതുപദവിയിലുള്ള ഒരാളുടെ വിലകൂടിയ സ്വകാര്യ സൗകര്യങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർ വഹിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉറവിടം ജനങ്ങൾക്ക് അറിയേണ്ടതില്ലേ? അത് ചോദിക്കുക മാധ്യമങ്ങളുടെ ജോലിയാണ്.