കേരളത്തിലെ ലൈഫ് മിഷനെ ചൊല്ലി വീണ്ടും വിവാദങ്ങൾ ഉയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവർ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ആദ്യം സ്വയം ചോദിക്കണം. അഞ്ച് ലക്ഷം കുടുംബങ്ങൾക്ക് വീട് നിർമിച്ച പദ്ധതിയുടെ യഥാർഥ ഉടമസ്ഥാവകാശം ആർക്കാണ്? പണം മുടക്കിയത് ആരാണ്? അധ്വാനിച്ചത് ആരാണ്? ഇപ്പോൾ പരസ്യാവകാശം ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ആരാണ്?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ രേഖകളും ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകുന്നുണ്ട്.
2016 മുതൽ 2026 ഫെബ്രുവരി വരെ ലൈഫ് മിഷൻ വഴി 6,04,046 വീടുകൾ അനുവദിക്കുകയും 5,00,364 വീടുകൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. 1,03,682 വീടുകളുടെ നിർമ്മാണം പുരോഗമിക്കുകയാണ്. ഈ പദ്ധതി വഴി 20 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ പാർപ്പിടം ലഭിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ സമഗ്ര പാർപ്പിട പദ്ധതികളിലൊന്നായി ലൈഫ് മിഷൻ മാറിയത് യാദൃശ്ചികമല്ല.
ഈ നേട്ടത്തിന് പിന്നിൽ ആരുടെ പണമാണ്? കണക്കുകൾ അതിലും വ്യക്തമാണ്.
ലൈഫ് മിഷനായി ആകെ 20,831.6 കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചു. അതിൽ 18,342.7 കോടി രൂപ, അതായത് 88.05 ശതമാനം, കേരള സർക്കാരും തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും ചേർന്നാണ് വഹിച്ചത്. കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെ വിഹിതം 2,488.9 കോടി രൂപ, അതായത് 11.95 ശതമാനം മാത്രമാണ്.
ഒരു വീടിന് ആകെ 4 ലക്ഷം രൂപ ചെലവഴിക്കുമ്പോൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ നൽകുന്നത് 72,000 രൂപ മാത്രമാണ്. നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ അത് 1.5 ലക്ഷം രൂപ വരും. ബാക്കി തുക സംസ്ഥാന സർക്കാരും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളും ചേർന്നാണ് കണ്ടെത്തുന്നത്.
ഇതിലും വലിയ വസ്തുത മറ്റൊന്നുണ്ട്. ലൈഫ് മിഷനിലൂടെ പൂർത്തിയാക്കിയ വീടുകളിൽ 3,66,230 വീടുകൾ, അതായത് 73.19 ശതമാനം, ഒരു രൂപ പോലും കേന്ദ്രസഹായമില്ലാതെ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പണംകൊണ്ടാണ് നിർമിച്ചത്. കേന്ദ്രസഹായം ലഭിച്ചത് 1,34,134 വീടുകൾക്ക് മാത്രമാണ്.
എന്നിട്ടും ഇന്ന് ഉയരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വിവാദം വീടുകളെക്കുറിച്ചല്ല. വീടിൻ്റെ ചുമരിൽ ഏത് ലോഗോ പതിക്കണമെന്നതാണ്.
പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജനയുടെ ഭാഗമായി സഹായം ലഭിച്ച വീടുകളിൽ പി.എം.എ.വൈ. ലോഗോ നിർബന്ധമാണെന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെ നിലപാട്. ലോഗോ സ്ഥാപിച്ചില്ലെങ്കിൽ ധനസഹായം അനുവദിക്കില്ലെന്ന നിലപാടും കേന്ദ്രം സ്വീകരിച്ചു.
കേരളം അതിന് വഴങ്ങിയില്ല.
അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ സ്വീകരിച്ച നിലപാട് വ്യക്തമായിരുന്നു. “പാർപ്പിടം ഒരു പൗരൻ്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശമാണ്. അതിനെ കേന്ദ്രസർക്കാരിൻ്റെയോ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയോ പരസ്യവാഹനമാക്കുന്നത് ശരിയല്ല.” ലൈഫ് മിഷൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെയോ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയോ പ്രചാരണത്തിനുള്ള പദ്ധതിയല്ലെന്നും കേരളം ഔദ്യോഗികമായി കേന്ദ്രത്തെ അറിയിച്ചു.
ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് മാത്രമല്ല; ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുമാണ്. ഒരു പദ്ധതിയുടെ ചെലവിൻ്റെ 88 ശതമാനവും വഹിക്കുന്ന സംസ്ഥാനം, വെറും 12 ശതമാനം വിഹിതം നൽകിയ കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ബ്രാൻഡിങ് അംഗീകരിക്കണമെന്നത് നീതിയല്ലെന്നാണ് കേരളത്തിൻ്റെ വാദം.
ഈ നിലപാട് പിന്നീട് അന്നത്തെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി എം.ബി.രാജേഷും ആവർത്തിച്ചു. കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ ബ്രാൻഡിങ് നിർദ്ദേശം തള്ളിയാണ് കേരളം മുന്നോട്ടുപോകുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം, സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെയോ ലൈഫ് മിഷൻ്റെയോ ലോഗോ പോലും വീടുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല എന്നതാണ്. കാരണം, വീട് ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതിയുടെ പരസ്യബോർഡല്ല; ഒരു പൗരൻ്റെ അന്തസ്സുറ്റ ജീവിതത്തിനുള്ള അവകാശമാണ്.
ഇതിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെ ലോഗോ വീടുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ലെന്ന നിലപാട് നിലവിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി കെ.എം.ഷാജി സ്വീകരിച്ചതിനെ വിലയിരുത്തേണ്ടത്. ഈ സമീപനം കേരളം ഇതുവരെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരുന്ന ഫെഡറൽ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തമായ പിന്മാറ്റമാണ്.
ഒരു വീടിൻ്റെ നിർമ്മാണച്ചെലവിൻ്റെ 88 ശതമാനത്തിലധികം കേരളം വഹിക്കുകയും കേന്ദ്രം 12 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രം സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ആ വീടിൻ്റെ മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ ക്രെഡിറ്റും കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നൽകുന്ന തരത്തിൽ ലോഗോ നിർബന്ധമാക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല. ഇത് വെറും ഒരു ചിഹ്നത്തിൻ്റെ പ്രശ്നമല്ല; ജനങ്ങളുടെ നികുതിപ്പണം ഉപയോഗിച്ച് നടപ്പാക്കുന്ന ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശവും ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തിൻ്റെ ആത്മാവും സംബന്ധിച്ച അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യമാണ്.
കേരളം ഇതുവരെ സ്വീകരിച്ച നിലപാട് വ്യക്തമായിരുന്നു. ലൈഫ് മിഷൻ വീടുകളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെ ലോഗോ പോലും സ്ഥാപിക്കാതെ, വീട് ഒരു പൗരൻ്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശമാണെന്നും അത് ഏതെങ്കിലും സർക്കാരിൻ്റെ പരസ്യബോർഡായി മാറരുതെന്നും ഉറച്ച നിലപാടാണ് എൽ.ഡി.എഫ്. സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ ബ്രാൻഡിങ് ന്യായീകരിക്കുന്ന സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നത് കേരളം വർഷങ്ങളായി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരുന്ന ആ രാഷ്ട്രീയ ധാർമ്മികതയെയും സ്വാഭിമാനത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.
ഇന്ന് ലൈഫ് മിഷൻ വീടുകളിൽ കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ ലോഗോ അംഗീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നാളെ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ സ്വന്തം വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടപ്പാക്കുന്ന എല്ലാ ക്ഷേമപദ്ധതികളിലും അതേ അവകാശവാദം കേന്ദ്രം ഉന്നയിക്കാനുള്ള വഴിയാണ് തുറക്കപ്പെടുക. അത് ഒരു ലോഗോയുടെ പ്രശ്നമല്ല; സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെയും ഫെഡറൽ ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണ്.
ലൈഫ് മിഷൻ ഒരു കേന്ദ്രപദ്ധതിയുടെ പേരുമാറ്റമല്ല. പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന ലൈഫ് മിഷൻ്റെ ഒരു ഘടകം മാത്രമാണ്. അതിനെക്കാൾ വലിയ സാമൂഹിക ഇടപെടലായി ലൈഫ് മിഷനെ കേരളം വികസിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്രം സഹായിച്ച വീടുകൾക്കപ്പുറം ലക്ഷക്കണക്കിന് വീടുകൾ സ്വന്തം വിഭവങ്ങൾ കണ്ടെത്തി നിർമിച്ചതാണ് കേരളത്തിൻ്റെ പ്രത്യേകത.
അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് 5 ലക്ഷം വീടുകൾ പൂർത്തിയായപ്പോൾ അതിൻ്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കേരള ജനതയ്ക്കാണെന്നും, അത് ഒരു സർക്കാരിൻ്റെ പരസ്യവിജയമല്ലെന്നും ഇടതുപക്ഷം ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നത്.
വീടുകൾ പണിയുന്നതും അവയുടെ ചുമരിൽ രാഷ്ട്രീയം എഴുതുന്നതും രണ്ട് കാര്യങ്ങളാണ്. കേരളം തിരഞ്ഞെടുത്തത് ആദ്യത്തേതാണ്. അതാണ് ലൈഫ് മിഷനെ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പാർപ്പിട പദ്ധതികളിലൊന്നാക്കി മാറ്റിയത്.
