സ്കോർബോർഡ് വളരെ ലളിതമായിരുന്നു.
ഫ്രാൻസ് — 2.
മൊറോക്കോ — 0.
അക്കങ്ങൾക്കറിയില്ല കണ്ണീർ.
അവയ്ക്ക് ചരിത്രം വായിക്കാനറിയില്ല.
അവയ്ക്ക് ജേഴ്സിയുടെ നിറത്തിനകത്ത് മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വംശസ്മൃതികൾ കാണാനറിയില്ല.
അതുകൊണ്ട് സ്കോർബോർഡ് പറഞ്ഞു: മൊറോക്കോ തോറ്റു.
പക്ഷേ, ആ രാത്രി മൈതാനം അത്ര ലളിതമായിരുന്നില്ല.
മൊറോക്കോയുടെ ചുവന്ന ജേഴ്സി തലകുനിച്ച് മടങ്ങുമ്പോൾ, ഫ്രാൻസിൻ്റെ നീല ജേഴ്സിക്കുള്ളിലും ആഫ്രിക്ക നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് ഉത്തരാഫ്രിക്കയുടെ അഭിമാനമായ മൊറോക്കോ തോൽവി ഏറ്റുവാങ്ങി. മറുവശത്ത് ജയിച്ച ഫ്രാൻസിൻ്റെ ശരീരത്തിൽ ആഫ്രിക്കയുടെ മണ്ണും രക്തവും ഓർമ്മയും താളവുമുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ആ രാത്രി ഒരു വിചിത്രമായ സത്യം മൈതാനത്ത് നിൽക്കുന്നത്: മൊറോക്കോ തോറ്റു, പക്ഷേ ആഫ്രിക്ക പൂർണ്ണമായി തോറ്റില്ല.
കിലിയൻ എംബാപ്പെ പായുമ്പോൾ അത് ഫ്രാൻസിൻ്റെ വേഗം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അതിൽ കാമറൂണിൻ്റെ കറുത്ത മണ്ണും അൾജീരിയയുടെ മരുഭൂമിക്കാറ്റും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഉസ്മാൻ ഡെംബെലെ പന്തുമായി തിരിയുമ്പോൾ മാലിയുടെ ഓർമ്മയും മൗറിറ്റാനിയയുടെയും സെനഗലിൻ്റെയും ദൂരശബ്ദങ്ങളും ആ കാലുകളിൽ മറഞ്ഞിരുന്നു. മൈക്കൽ ഒലിസെ പാസിൻ്റെ നൂലിഴ തുറക്കുമ്പോൾ നൈജീരിയൻ പിതാവിൻ്റെ പാരമ്പര്യവും ഫ്രാങ്കോ-അൾജീരിയൻ മാതാവിൻ്റെ സ്മൃതിയും ഫ്രാൻസിൻ്റെ നീലയിൽ കലർന്നുനിന്നു.
ഇത് ഫ്രാൻസിൻ്റെ ജയമായിരുന്നു.
പക്ഷേ, അത് ഫ്രാൻസിൻ്റെ മാത്രം ജയമായിരുന്നില്ല.
എഡ്വാർഡോ കാമവിങ്ഗയുടെ ജീവിതത്തിൽ ആഫ്രിക്ക ഒരു വംശാവലി രേഖയല്ല; അഭയാർത്ഥിത്വത്തിൻ്റെ കരച്ചിലിൽ നിന്ന് ഫുട്ബാളിൻ്റെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് വന്ന ഒരു യാത്രയാണ്. അങ്കോളയിൽ ജനിച്ചു, കോംഗോയുടെ മുറിവുകൾ കുടുംബചരിത്രത്തിൽ ചുമന്നു, ഫ്രാൻസിൻ്റെ മൈതാനങ്ങളിൽ വളർന്ന കാമവിങ്ഗ — ആഫ്രിക്ക എങ്ങനെ യൂറോപ്പിൻ്റെ കാൽപ്പന്തിൽ മറ്റൊരു ജീവിതം കണ്ടെത്തുന്നു എന്നതിൻ്റെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന അടയാളമാണ്.
ഓറേലിയൻ ചൗമേനിയുടെ ശരീരത്തിൽ കാമറൂണിൻ്റെ താളമുണ്ട്. ദയോത് ഉപമെക്കാനോയുടെ പ്രതിരോധത്തിൽ ഗിനി-ബിസാവുവിൻ്റെയും സെനഗലിൻ്റെയും ഉറപ്പുണ്ട്. ഇബ്രാഹിമ കൊനാട്ടെയുടെ ഉയരത്തിൽ മാലിയുടെ കുടുംബസ്മൃതി നിൽക്കുന്നു. റാൻഡൽ കോലോ മുവാനിയുടെ ഓട്ടത്തിൽ കോംഗോയുടെ ദൂരങ്ങൾ തുറക്കുന്നു. യൂൾസ് കുണ്ടെയുടെ ഉറച്ച ചുവടുകളിൽ ബെനിൻ്റെ വേരുകൾ സ്പർശിക്കുന്നു. ബ്രാഡ്ലി ബാർക്കോളയുടെ വേഗത്തിൽ ടോഗോയുടെ ഒരു നദി ഒഴുകുന്നു.
അവർ എല്ലാവരും ഫ്രഞ്ചുകാരാണ്.
അതിൽ സംശയമില്ല.
പക്ഷേ, അവർ ഫ്രഞ്ചുകാർ മാത്രമല്ല എന്നതാണ് ആ രാത്രിയുടെ കവിത.
അവരുടെ പാസ്പോർട്ട് ഫ്രാൻസിൻ്റേതായിരിക്കാം. അവരുടെ ദേശീയഗാനം ‘ലാ മാർസെയ്യസ്’ ആയിരിക്കാം. അവരുടെ നെഞ്ചിൽ പതിഞ്ഞ ചിഹ്നം ഫ്രഞ്ച് കോഴിയുടേതായിരിക്കാം. എങ്കിലും അവരുടെ കുടുംബകഥകളുടെ അടിത്തട്ടിൽ ആഫ്രിക്കയുടെ ഗ്രാമങ്ങളും തുറമുഖങ്ങളും കോളനിചരിത്രങ്ങളും കുടിയേറ്റവേദനകളും അധ്വാനിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളും അതിരുകൾ കടന്ന സ്വപ്നങ്ങളും കിടക്കുന്നു.
ഫുട്ബാൾ ചിലപ്പോൾ രാജ്യങ്ങളുടെ കളിയാണ്.
പക്ഷേ, ചിലപ്പോൾ അത് കുടിയേറ്റങ്ങളുടെ ഭൂപടവുമാണ്.
മൊറോക്കോ ഫ്രാൻസിനോട് തോറ്റപ്പോൾ ഒരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യം ലോകകപ്പിൽ നിന്ന് പുറത്തായി. അത് വേദനയാണ്. ആറ്റ്ലസ് സിംഹങ്ങളുടെ കണ്ണിൽ ആ വേദന ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ ആരാധകരുടെ മൗനത്തിൽ ആ വേദന ഉണ്ടായിരുന്നു. ചുവപ്പ് കൊടികൾ താഴ്ന്നപ്പോൾ ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ സ്വപ്നത്തിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം മങ്ങിയിരുന്നു.
എന്നാൽ അതേ സമയം, ആ സ്വപ്നത്തിൻ്റെ മറ്റൊരു ഭാഗം ഫ്രാൻസിൻ്റെ നീലയിൽ മുന്നോട്ട് നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
അതാണ് ഫുട്ബാളിൻ്റെ അസാധാരണമായ വൈരുദ്ധ്യം.
ചിലപ്പോൾ തോൽക്കുന്നവൻ്റെ ചരിത്രം ജയിക്കുന്നവൻ്റെ ശരീരത്തിൽ ജീവിക്കും.
മൊറോക്കോയുടെ തോൽവി ആഫ്രിക്കയുടെ അന്ത്യം ആയിരുന്നില്ല. ആഫ്രിക്ക ആ രാത്രിയിൽ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ സെമി ഫൈനലിലേക്ക് കയറി. എംബാപ്പെയുടെ ശ്വാസത്തിൽ, ഡെംബെലെയുടെ ഡ്രിബിളിൽ, ഒലിസെയുടെ പാസിൽ, കാമവിങ്ഗയുടെ ചുവടിൽ, ചൗമേനിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ, ഉപമെക്കാനോയുടെ തടയലിൽ, കൊനാട്ടെയുടെ ഉയരത്തിൽ, കുണ്ടെയുടെ ശാന്തതയിൽ, ബാർക്കോളയുടെ വേഗത്തിൽ, കോലോ മുവാനിയുടെ ഓട്ടത്തിൽ — ആഫ്രിക്ക മറ്റൊരു ജേഴ്സി ധരിച്ചു നിന്നു.
ഇത് ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ഫുട്ബാൾ രാഷ്ട്രീയത്തെയും യൂറോപ്പിൻ്റെ കുടിയേറ്റചരിത്രത്തെയും ഒരേസമയം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന നിമിഷമാണ്. യൂറോപ്പ് പലപ്പോഴും ആഫ്രിക്കയെ തോല്പിക്കുന്നു. പക്ഷേ, യൂറോപ്പിൻ്റെ വിജയങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെ ആഫ്രിക്കയുടെ അധ്വാനവും രക്തവും കഴിവും സംഗീതവും വിയർപ്പും അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കുന്നു. ഫ്രാൻസിൻ്റെ ഫുട്ബാൾ അതിൻ്റെ ഏറ്റവും തെളിഞ്ഞ ഉദാഹരണമാണ്.
ആ രാത്രി ഫ്രാൻസ് ജയിച്ചു.
മൊറോക്കോ തോറ്റു.
പക്ഷേ, അതിനെക്കാൾ വലിയൊരു വാചകം മൈതാനത്തിൻ്റെ പുല്ലിൽ എഴുതപ്പെട്ടു:
ആഫ്രിക്ക ഒരു ടീമിൻ്റെ പേരല്ല.
ആഫ്രിക്ക ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ അതിർത്തിയുമല്ല.
ആഫ്രിക്ക ചിലപ്പോൾ മൊറോക്കോയുടെ ചുവപ്പിൽ കരയും.
ചിലപ്പോൾ ഫ്രാൻസിൻ്റെ നീലയിൽ ഓടും.
അതുകൊണ്ട് ആ രാത്രി തോൽവിയും ജയവും ഒരേ വേരിൽ നിന്നു മുളച്ചു.
മൊറോക്കോ തോറ്റു.
ഫ്രാൻസ് ജയിച്ചു.
പക്ഷേ, പന്തിൻ്റെ പിന്നിൽ ഓടിയ ചരിത്രം പറഞ്ഞത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു:
ആഫ്രിക്ക മൈതാനം വിട്ടുപോയിട്ടില്ല.
